Chenee

Goedemorgen allen, (graag deel ik ook hier de onderstaande tekst voor wie geen FB heeft)

Ik heb me vandaag voorgenomen om een dagje rust in te lassen. Dit brengt me de ruimte om jullie te delen wat zich hier afspeelt.

Ik ben nu reeds meer dan een week op het veld in het overstromingsgebied, nl in de stad Chenee, een deelgemeente van Luik. Het werd voor mij snel duidelijk dat ik niet verder hoefde te gaan, dieper op het terrein dan Chenee en kon me heel goed inbeelden welke ravage er nog verderop was/IS.

Enkel op 3km van het centrum zag ik reeds ingestorte rivierbeddingen, takken en allerlei in de omheiningen hangen, hoger dan mijn gestalte van 1m73. (ondertussen waarschijnlijk al 1 gekrompen 😏). Toen ik het gebied binnenkwam kon ik niet anders dan denken aan Karlovac, daar waar ik in 1994 ben geweest met een hulpkonvooi in oorlogsgebied. De verlatenheid, het uitzicht, de sfeer is werkelijk te vergelijken.

De 1 ste dag had ik contact met een paar bewoners. Ik zeg wel een paar omdat de omvang van de ramp zo groot is dat het noodzakelijk was om een lange tijd bij dezelfde persoon te blijven. Te luisteren, te zien niet enkel het verhaal van de bewoner, ook hoe de staat van de huizen zijn.
Het deed me al snel inzien dat wat op het veld gebeurde heel chaotisch was. Wat ook niet anders kon. Water bracht choas, puin van kilometers ver in de wijken en hun huizen en spoelde weg wat van hen was en op die choas kwamen duizenden vrijwilligers van her en der om de mensen hier te helpen. En ik kan jullie meedelen gelukkig en dat tegen het advies in van de poltiek… wat een bergen werk hebben die mensen al reeds verzet.
(Ik begrijp zelf vandaag nog niet hoe het komt dat er hier geen externe coordinators /experts aanwezig zijn, los van iedere organisatie op het terrein, om hier te coördineren op het veld. Ik denk toch wel dat dit bestaat of niet.)

De eerste vrijwilligers met wie ik in contact kwam en die al reeds bijna drie weken aanwezig waren is Trudi van der Heeden en Christiaan de Haan, ik kwam met hen in contact via Pomme Termond op FB. 🙏

Vermits ik op vele vlakken ergens wel thuis ben, kon ik al snel iets doen en betekenen voor de ander. Zo hoorde ik ergens in de verte geklop en wandelde op het geluid af. Vincent was zijn muren aan het kappen om zo snel mogelijk de toxische stoffen die in het plamuur terecht gekomen zijn en de muren/structuur van het huis zo snel mogelijk te laten drogen. Om het gelijksvloers in zijn blootje te zetten. (bij de over buur gelijksvloers EN 1ste verdiep) Hmm, ‘in zijn blootje’, een diep weten zegt me ergens ‘en er zal nog meer zaken’ in het blootje komen te staan’, en dit op veel verschillende vlakken.
Ik begon met hamer en beitel het ‘oude’ te verwijderen en beiden stonden we in het Nu, schouder aan schouder te werken, te kloppen.

Wat later wou Trudi me voorstellen aan een man. Er had zich een situatie voor gedaan waar een andere soort hulp voor nodig was, vermoedelijk medische hulp. Beiden de Franse taal niet zo meester kon ik hen hierin bijstaan. Ik ontmoette de man en het eerste wat hij me vroeg: “Wanneer komen ze verder mijn kelder doen. Ze zouden terug keren vandaag… waren hier gisteren.”, zei de man wat verward. Een man van oudere leeftijd, met zowel fysische als psychische klachten. Ik check de persoon ivm het afwerken van de kelder, ivm de info die ik vernam. Dit klopte en de vrijwilligers waren ondertussen op een andere plaats begonnen. De ‘chaos’ van het terrein en wat ook niet abnormaal is wanneer men reeds drie weken als een soort ‘overleving’ om je naaste te helpen op het veld aan het meedraaien bent. ‘OK, Jasmine, zo een situatie kan vermeden worden. Vermijden dat nog extra spanning wordt gecreëerd die onnodig is voor de bewoner. Nog eens boven alles wat ze al te verduren hebben.’

Dit gaf me de duw om hier in de wijk de coördinatie op het terrein zelf in het handen te nemen en te coördineren. Zo nam ik een zakschriftje. Kwam de man met zijn voornaam erop, tel. nr, adres zodat een beginnend werk tot een goed einde kon gebracht worden. Een paar uur nadien via een oproep via sociale media kwam er een ploeg aan om de kelder te reinigen, water verwijderen en een ander extra probleem op te lossen. Nl het verwijderen van de elektrische boiler in de kelder, laten leeglopen, alles in veiligheid brengen, afsluiten kranen en afleggen elektriciteit. (want ja vandaag durven veel mensen hun electriciteit gebruiken, meestal uit onwetendheid en met goede bedoelingen van het uitsturen van hoop door anderen ‘Eureka de electriciteit is terug in de straten’, alleen komt dit niet op de juiste manier aan bij de inwoner. Want electriciteit op straat wil niet zeggen dat electriciteit binnenshuis veilig is.) Alles dient gezien te worden niet enkel preventief ook curatief, hoe noemt men dit, vooruitziend zijn!

Op het einde van dit klusje kwam AF met een cirkeltje en de man, fleurde op…. wordt vervolgd…

Dankbaarheid/Reconnaissance

wp-image-1681052830jpg.jpg

Le soleil levant brille dans la salle du petit déjeuner. Une nappe blanche, une table dressée. Des conversations ayant comme sujet la croyance et le pardon. Nous pouvons chacune nous y trouver.

Neuf heures trente, je quitte le monastère des Bénédictines par le RAVel et je me dirige vers Tongres (Tongeren).

Les jardins naturels ouverts et spontanés font place à des parcelles de terrain délimités et aménagés. Les pierres rudes et irrégulières typiques des façades Ardennaises ont disparues, les briques rouges sont partout. Les bâtiments, un mélange de styles.

Je marche d’un village à l’autre. En ville les gens me regardent, les plumes attachées aux bâtons de marche, les intriguent. Parfois j’ai l’impression d’être E.T. dans mon propre pays. Dans une zone industrielle je passe une fabrique de chocolat. L’eau me vient à la bouche et je me demande s’il n’y aurait pas un magasin d’usine… hmm, hmm, non.

Le long du chemin je trouve le crâne d’un faucon. Il disparait dans mon sac pour y rejoindre mes autres trouvailles.

À l’entrée d’un village, un magasin. Oh, le magasin de chocolat donc j’avais rêvé tout à l’heure. Il fait trop chaud dehors, je recherche la fraicheur du magasin. Délicieux chocolat à s’en lécher les doigts. Une pause.

La compagnie de bus change de ’TEC’ en ‘De Lijn’. La frontière est visible, le panneau communal  indique ‘Limburg’ (Limbourg). Je quitte la Wallonie.

Wallonie, Flandres peu importe. Sous mes pieds le même sol. Celui de la Belgique. Je regarde mon gps est suis surprise de voir que Tongres est si prêt. Que cela a été vite. Je repense au chemin et suis émotionnée, tous ces gens ouverts, sympathiques et accueillants que j’ai rencontré en cours de route. Les nombreuses portes qui se sont ouvertes. L’aide que j’ai pu recevoir. Les moments de plaisir, d’émotions, de partages intenses. La non-évidence à laisser rentrer une étrangère dans sa maison. Car c’est ce que nous étions l’un pour l’autre.

Bien que, l’étions-nous vraiment?

Les derniers kilomètres sont durs à porter. Une dernière ligne droite qui monte vers le marché de Tongres. Une porte que je reconnais, celle des ‘Grauwzusters’.

Et la buse….elle est tangiblement présente.

GPX Bestand Luik – Hozémont

GPX Bestand Hozémont – Ligney

Dankbaarheid

De ochtendzon schijnt in de ontbijtruimte. Een wit tafellaken, een gedekte tafel. Gesprekken over geloof en vergeven. We kunnen elkaar vinden. Halftien, ik verlaat het benedictijnenklooster via de RAVeL richting Tongeren. De open, natuurlijke tuinen hebben plaatst gemaakt voor afgebakende, aangelegde tuinen. De typische onregelmatige, ruwe gevelstenen van de Ardennen zijn verdwenen, rode baksteen is alom aanwezig. De gebouwen, een mengeling van stijlen. Ik wandel van het ene dorp naar het andere. In de stad kijken mensen mij aan, de veren op mijn wandelstokken trekken hun aandacht. Ik heb soms het idee E.T. in eigen land te zijn. Langs een industriezone, een chocoladefabriek. Het water komt me in de mond en ik denk bij mezelf: ‘Zou hier geen fabriekswinkel zijn?’ Hmm, neen.

Langs de weg vind ik een schedel van een valkje. Het gaat bij mijn andere vondsten in de rugzak. Bij het binnenstappen van een dorp, een winkel. Oh, de chocoladewinkel waarop ik daarnet hoopte. Het is me even te warm buiten en ik zoek de koelte van de winkel op. Overheerlijke chocolade, om de vingers van af te likken. Een pauze. De busmaatschappij verandert van ‘TEC’ in ‘De Lijn’. De grens is zichtbaar, een bord ‘Limburg’. Ik verlaat Wallonië.

Wallonië, Vlaanderen, wat doet het er toe? Onder mijn voeten dezelfde grond. België. Ik bekijk mijn gps en ben verbaasd dat Tongeren al zo dicht bij is. Amai, dat is snel gegaan. Ik denk terug aan de weg en raak ontroerd door de vele open, vriendelijke, uitnodigende mensen die ik heb ontmoet op deze weg. De vele deuren die zich voor mij hebben geopend. De hulp die ik heb mogen ontvangen. De momenten van lachende, ontroerende mensen. Intens delen met elkaar. De niet zo vanzelfsprekendheid om een vreemde in huis te nemen. Want dat waren we voor elkaar. Alhoewel, waren we dat echt? De laatste kilometers wegen zwaar. Een laatste rechte lijn naar boven richting de markt van Tongeren. Een gekende deur, bij ‘De Grauwzusters’.

En de buizerd… die is voelbaar aanwezig.

 

Luik – Liège

wp-image-1767881780jpg.jpg

Je repense à la situation d’hier soir. Sarah, chez qui j’ai logé cette nuit est issue d’une famille de témoins de Jéhovah. Elle même s’en distancie parce qu’elle a vu que les gens ne vivaient pas ce qu’ils prêchaient et que pour elle, certaines choses étaient intolérables. Un peu comme l’image que j’ai de mes grands-parents et leur religion.

Quand j’étais une enfant, j’allais tous les dimanches à la messe accompagnée de ma marraine. C’était la fête pour moi. Lorsque qu’elle est décédée j’y suis allée avec mes grands-parents. J’entends encore mon grand-père dire, “Tu as vu celui-là, il a une nouvelle femme, qu’est-ce que cette robe…”, chuchotait -il à l’oreille de ma grand-mère. Si ce n’était pas ces paroles, c’était son regard, qui scrutait les alentours, qui en disait long. Ça me faisait de la peine de voir et d’entendre ces choses. Chaque dimanche la même chanson. Une des raisons pour laquelle je ne suis plus allée à la messe du dimanche. Je ne pouvais pas comprendre car c’était l’opposé de ce que l’église nous dictait. Chose qui se passe sans doute avec toutes les religions. Et quelque part chose aussi qui se distancie de la religion ou de toute expérience spirituelle. Cependant, étant gamine, je ne le distinguais pas.

L’odeur, les irritations que je ressens dans les banlieues de Liège m’indisposent. L’odeur du tabac qui s’échappe par les portes d’entrée, l’urine d’êtres humains ou d’animaux. Je dois faire bien attention où je pose les pieds. Les cris et les hurlements des gens entre eux. Je me concentre sur ma propre personne pour trouver un équilibre. Je sens de la peine, mal pour ce que je vois et que j’entends.

Je m’arrête, respire profondément. Regarde autour de moi. J’entends plusieurs chants d’oiseaux aux alentours, le cri de la buse. Une paix s’installe dans mon cœur. C’est la première fois que je me réjouis d’aller quelque part. Le repos d’un espace sacré. Une église, un temple, une synagogue, une mosquée, une forêt, une chapelle… peu importe. Un espace en ville où règnent le calme et le silence. Un espace où tout le monde peut aller et venir, où tout le monde est le bienvenu. Où il n’y a pas de différence entre hommes et femmes, sans distinction, d’ascendance, d’origine, de religion. Un espoir qui vit en moi est que ces choses se réaliseront dans différents espaces sacrés. Un espace où tout le monde serait reçu à bras ouverts.

“L’église Saint-Jacques le mineur de Liège. La troisième et dernière sur cette route de Belgique. Un exemple de d’art gothique tardif. Pas écrasant, bien équilibré. On y trouve aussi bien une statue de Saint-Jacques le majeur qu’une de Saint-Jacques le mineur. Toutes les deux sculptées par Jean Del Cour. Une relique de Saint-Jacques le majeur est présente et une chapelle est consacrée aux pèlerins sur le chemin de Compostelle.

Saint-Jacques le mineur fut parait-il un membre de la famille de Jésus. Après le décès de ce dernier il se retrouve à la tête de l’église de Jérusalem. Dans les années cinquante il s’assure que les non-juifs puissent eux aussi se convertir au christianisme. Il meurt en l’an soixante-deux”, m’aprends le guide de l’église.

La banlieue m’a fatigué et je décide de dormir à Liège. Dans les rues de Liège je rencontre une connaissance d’un passé lointain. Une poignée de main. Satisfaite de ce qui fut autrefois. Le personnage disparait. Satisfaite de ce qui est. Le monastère des Bénédictines est le bâtiment où je fais halte aujourd’hui. Contente de pouvoir terminer ma journée dans cet endroit.

GPX Bestanden Soumagne – Liège

Luik

De situatie van gisteravond komt terug in mijn hoofd. De familie van Sarah, bij wie ik heb overnacht, zijn ook Jehovagetuigen. Zelf doet ze er afstand van omdat ze zag dat mensen er niet naar leefden en er voor haar bepaalde zaken niet door de beugel konden. Een beetje zoals het beeld dat ik had van mijn grootouders en hun geloof. Als kind ben ik iedere zondag naar de mis geweest, samen met mijn doopmeter. Het was voor mij altijd feest. Toen ze overleed ben ik nog samen met mijn grootouders gegaan. Ik hoor de woorden nog van mijn grootvader: “Heb je den dezen gezien, die heeft een nieuwe vrouw, wat voor een kleed is dat…”, fluisterde hij in de oren van mijn grootmoeder. Waren het zijn woorden niet, dan zei zijn rondkijkende blik al voldoende. Het deed pijn dat te horen en te zien. Iedere zondag was het hetzelfde liedje. Een van de redenen waarom ik niet meer naar de zondagsmis ben gegaan. Dat kon ik niet plaatsen en het stond zo haaks op wat ons werd bijgebracht in de kerk. Iets wat in iedere religie wel voorkomt. En wat eigenlijk ook los staat van religie of enige spirituele belevenis. Dat kon ik toen, als kind, niet zien.

De geur en de prikkels die ik ontvang in de voorsteden van Luik maken me misselijk. Tabakslucht die via voordeuren naar buiten glipt, urine van mens en dier. Het is opletten geblazen bij het neerzetten van mijn voeten. Het geroep en geschreeuw van mensen tegen elkaar. Ik focus me op mezelf om zo een evenwicht te vinden. Een pijn is voelbaar, pijn om wat ik hoor en zie. Ik sta stil. Adem diep in en uit. Kijk rondom mij. Verschillende vogels laten zich horen, de kreet van de buizerd. Een rust installeert zich in mijn hart. Het is de eerste keer dat ik ernaar uitkijk om ergens te zijn. De rust van een sacrale ruimte. Een kerk, tempel, synagoge, moskee, bos, kapel… wat het ook moge zijn. Een ruimte waar rust en stilte te vinden is, middenin een stad. Een ruimte waar iedereen vrij mag bewegen, iedereen welkom is. Waar geen onderscheid is tussen man en vrouw, afkomst, origine of geloof. Een hoop die ik koester, dat dat in de verschillende sacrale ruimtes mag zijn en ontstaan. Een ruimte waar iedereen met open armen wordt ontvangen.

De Sint-Jacobs de Mindere kerk van Luik. De derde en laatste op deze tocht door België. Een toonbeeld van late gotiek. Niet overdonderend, maar evenwichtig. Zowel een beeld van Jacobus de Meerdere als van Jacobus de Mindere, twee beelden gemaakt door Jean Del Cour. Een relikwie van Jacobus de Meerdere en een kapel opgedragen aan de pelgrims op weg naar Compostela. Sint Jacob de Mindere zou een familielid geweest zijn van Jezus. Na het overlijden van Jezus komt hij aan het hoofd te staan van de kerk van Jeruzalem. Hij zorgde ervoor dat niet-joden zich ook kunnen bekeren tot het christendom. Hij sterft in het jaar tweeënzestig. Dat alles kom ik te weten van de gids in de kerk. De voorsteden hebben me vermoeid en ik beslis om in Luik te overnachten. Op straat ontmoet ik iemand uit mijn ver verleden. We schudden elkaar de hand. Een goed gevoel van wat ooit was. De persoon verdwijnt. Een goed gevoel van wat is. Het benedictijnenklooster wordt mijn halte voor de nacht. Blij dat ik hier mijn dag kan eindigen.