Pace

Ik verlaat Stroncone opzoek naar een ‘Lavanderia’ het is een eind geleden dat mijn kledij nog eens deftig gewassen geweest is. De geur van mijn schouderriemen… Hmmm, ik heb geen andere woord dan…. Stinken.

Er is iets blijven hangen van deze morgen aan de ontbijttafel. Toen ik vertelde welke weg ik probeerde te volgen of waar ik de voorbije dagen was en niet was. Kwam er een reactie, weliswaar in het Frans ‘ohhh, dit heeft niets te maken met Franciscus… of dit was het belangrijkste… en ik heb het leven bestudeerd van Franciscus…dus… ‘
Ik probeer al de ganse tijd te achterhalen waarom het een lading brengt in mijn lijf en ik er niet van af geraak… Het is me niet zozeer de inhoud van wat er werd gezegd…
Het leven kennen van Franciscus, alles zien ivm zijn leven… dit is allemaal ok…omdat dit niet de reden van mijn weg is… maar wel het beleven van wat zijn levensstijl was. En dit is voor mij wat gelijkaardig aan hoe ik pelgrimeer. En hoewel ik er niet veel over gelezen heb of van afweet… maar ergens wel diep vanbinnen weet dat zijn levensstijl mij aanspreekt… en vanwaar ik het haal weet ikzelf niet, is dit voor mij voldoende om in verbinding te staan met wat zijn leven was.
Maar wat dan wel….
De manier waarop is blijven steken… Ik werd geraakt en voel hier pijn rond.

En met dit erbij nog eens de wagens trotseren… Pfff… Ik kan me werkelijk niet afschermen tegen het agressie rijgedrag. De vele prikkels in de stad. De snelle bewegingen, geluiden…
Ik ben geraakt en maakt me triest… En terzelfde tijd voel ik binnenin wat protest en kwaadheid tegen die agressiviteit.

Op een bepaald moment zie ik een geschilderde muur. Een klaproos… Het doet me terug denken aan wat de klaprozen mij hebben bijgebracht in Zwitserland….geraakt… Een opluchting…mijn middenrif… verdriet… De freelheid en de kracht… Er onder een straatbord ‘via de la Pace’… Meer dan dit hoeft het niet te zijn… Het triestig gevoel draag ik nog een eind met me mee.
Ik voel me wat verloren lopen… en laat het gewoon gebeuren. Ik blijf er rustig bij en blijf door wandelen in vertrouwen op de weg, tot ik mezelf heb terug gevonden. Een jonge man kruist mijn weg ‘buen Camino’. Het doet deugd.

In Spoleto ga ik binnen in de kathedraal. De ingang gebeurt via een kapel die een shop geworden is. Het valt me op dat mensen deze ruimte gewoon voorbij wandelen, weinig tot geen zien wat deze ruimte met zich meedraagt. Verbluft.
De prachtige muurschilderingen, de zachtheid van de kleuren en tinten… geraakt… Tranen vloeien in stilte…

’s Avonds overnacht ik in het parochiehuis van de San Sabino kerk. Het is alsof deze kerk op een eiland ligt… een eiland midden drukte en snelle autowegen.
Een plaats waar Franciscus een visioen zou gehad hebben.

Dit vind ik net op het net:

Karakteristiek is het beroemde aan Franciscus toegeschreven gebed om vrede.

Gebed om Vrede

Heer, maak mij tot instrument van uw vrede:
– dat ik, waar haat is, liefde breng;
– waar schuld is, vergeving;
– waar tweedracht is: eenheid;
– waar dwaling is: waarheid;
– waar twijfel is: geloof;
– waar wanhoop is: hoop;
– waar duister is: licht;
– waar narigheid is: blijheid.

Geef, dat ik zoek
niet zozeer getroost te wórden, als wel te troosten;
niet zozeer begrepen te wórden, als wel te begrijpen;
niet zozeer bemind te wórden, als wel te beminnen.
Want wie geeft, ontvangt;
wie zichzelf vergeet, vindt zichzelf;
wie vergeeft, wordt vergeven;
wie sterft, krijgt eeuwig leven.
Amen.

Ieder zijn weg

Terwijl ik geniet van de rust die het landschap met zich meebrengt, hoor ik de gezangen van de jongeren tijdens de laudes… Een jonge dame vraagt me wat ik doe. Wanneer ik bij haar de vreugde in haar ogen zie door mijn de weg te delen.. . vermenigvuldigd de gedeelde vreugde. Wanneer ik mijn aandacht vestig naar de melodieuze zang, verheug ik me aan de manier hoe deze jongeren kleur geven aan hun spiritueel leven. Ja, ik verheug me te zien en horen dat er jongeren zijn die nog geloven op hun manier. Uiteindelijk diep vanbinnen geloven we allen ergens in iets, wat of hoe doet er niet toe.

Wanneer ikzelf onderweg soms mijn verhaal doe omdat men er mij om vraagt, voel ik al snel of men ervoor open staat of niet. Uiteindelijk heb ik ingezien dat de inhoud, het ontstaan ervan voor velen onbegrijpbaar is gewoon omdat het een verhaal is die niet tastbaar en niet vatbaar is, voor sommigen toch, of waar ongeloof aanwezig is… En dat is ok, want het gaat niet over of de ander het begrijpt of gelooft, wel hoe men het zelf beleeft.

Doorheen mijn weken door Italië is ‘Divine providence’ wel begrijpbaar… en meer dan dat hoeft niet. En dan zie ik wel dat men zich vragen stelt… het is dan zo…
Zoals ikzelf niet de weg vind in het dagelijks gebed en het dagelijks herhalen van dezelfde gebeden. Dag op dag, jaar op jaar…

We hoeven aan elkander eigenlijk geen uitleg te geven van hoe… laten we elkander respecteren in elk zijn of haar weg. Er is geen beter of slechter. En als het verhaal wordt gedeeld dan zal de ander wel oppikken wat voor hem of haar noodzakelijk is. Moet de ander mij geloven of niet… Neen…niet meer… want diep vanbinnen weet ik dat er nog mensen zijn en ze ergens wel aanwezig zijn.
Is er iets waar de ander niet kan in mee volgen… Het is… Het gaat erover dat we gewoon mogen Zijn, elk in zijn eigen weg. De rest is ballast en verhinderd ons om vooruit te gaan.

Dit mag niet, dit kan niet…dit wel…dit niet… zus of zo… We zijn allen verschillend. En hoe vaak laten we ons hierin niet in meeslepen, zonder we het ons bewust zijn, omdat we als mens er ergens willen bijhoren. Soms in een fractie van een seconde. Op het ogenblik dat je beseft dat je de ander nodig hebt of de mening… dan is er de kans dat je uit je eigen center bent en jezelf verliest.
Bewust bij jezelf blijven, trouw blijven aan jezelf in vertrouwen met wat is. En op het moment dat er onaangename dingen naar je toe komen, ook al is het niet gemakkelijk, zelf dan dankbaar zijn op de persoon die je misschien komt vertellen dat je de broek van de duivel draagt. En waarschijnlijk zal dit voor velen niet vatbaar zijn, bij ieder kwaad is iets goeds.

Twee uur klimmen in een rustige natuur. Wanneer ik op de top ben, heb ik een prachtig zicht op de Rieti vallei. Boven een open groene vlakte met grasvelden, verschillende bloemen, eikenbomen en kastanjebomen… Het rare is dat ik hier af en toe een wagen tegenkom, op dit o zo waardevol gebied. Mensen wandelen er met rieten à den om de arm… De vochtigheid en afwisselende zon zorgen ervoor dat de eerste paddestoelen hier al te vinden zijn.
Iedere stap die ik neerzet is als een meditatieve stap… Wat rond mij gebeurt is alsof ik bijna naar een groot scherm kijk… een vreemde gewaarwording in een bewust aanwezig zijn.
Een omgeving zoals een paar dagen geleden, een omgeving van gedragen worden. Zelfs de hond zit volledig in de energie van wat de omgeving met zich meebrengt…in rust midden op de straat… Een zeldzaamheid in Italië, meestal reageren ze angstig en/of agressief

Op een bepaald moment gaat mijn schedelpan jeuken en een pulserend gevoel is aanwezig. Het voelt als aangenaam en terzelfde tijd is er ook angst aanwezig… Terzelfde tijd voel ik ook mijn bekken in beweging komen…herkenbaar… Ik laat toe….de weg gaat verder…

Greccio

Poggio Bustone

hermitage Poggio Bustone

In vreugde gevoel verlaat ik het convento. Wanneer ik buiten kom ben ik verbluft van wat ik zie…. ‘The Sacred Valley’ is gevuld met een lumineus wolkendek…. Diepe zucht…
Ik kan me goed voorstellen dat Franciscus zich hier vestigde in 1208, wanneer hij voor de eerste keer zijn geboorte dorp achter hem liet. Hij was toen zesentwintig jaar. De stilte, de sereniteit, de bossen, de klif en alles wat het met zich meebrengt is niet in woorden uit te drukken… Eenvoudig weg genieten… Het is… Genieten… Het is…zoveel ontastbaar gevuld met…

Een weg doorheen de natuur brengt me tot aan een natuurreservaat. Van boven de wolken naar erin en eronder. Aan het natuurreservaat kan ik jammer genoeg niet verder door het waterpeil. Ik neem een ponton uit nieuwsgierigheid… en zie… plots sta ik aan het meer te kijken op een open watervlakte en het reilen en zeilen bekijken van de watervogels. Een pracht van een omgeving…

Greccio

Op een uur voor Greccio hoor ik in de verte gedonder over de vallei. Ik hoop de rest van de tocht nog zonder regen te mogen wandelen. Sedert augustus heb ik bijna iedere dag onweer, gelukkig nog maar één maal erin.
Ook de natuur werkt aan zichzelf en zoekt evenwicht in wat wij als mens soms behoorlijk vernietigen.
Plots word mijn rugzak heel zwaar, hij duwt me bijna als het ware de grond in. Het volgende gaat door meheen.
‘Het is daarboven niet te doen, het is hier, hier beneden te doen. In het hier en nu. Op deze aardbodem, het is hier dat de wortels mogen groeien zodat de vruchten kunnen geplukt worden. In het hier en nu neerzetten in vrede en samenhorigheid, in verbinding met al wat is…’
De zware rugzak verdwijnt.

Ik stap de kerk van Greccio binnen gewijd aan Aertsengel Michael, voor ik verder stap naar het sanctuary of Greccio. Aan de voet van de grot nemen de trappen me mee naar de grot waar Franciscus kerst vierde in 1223.

Sanctuary of Greccio

Poggio Bustone

En op en neer, en op en neer… De ene afdaling en stijging na de andere doorheen een groen dichtbegroeide natuur. Mijn ontmoetingen… een paar honden… Zelf eentje als zijn baasje niet terug was gevonden… waren we waarschijnlijk nu samen. Aan een bar zie ik een hond lopen. Ze komt naar me toe, totaal niet vreemd en weet heel goed de tekens te begrijpen. Op een bepaald moment glipt ze de bar binnen, ik doe alsof ik het niet gezien heb. Onweer, donderslag buiten. Ze heeft schrik. Ik zet me bij haar op de grond… wat schuchter… Na een tijd komt ze bij me. Ze duwt met haar kopje tegen mijn hand, ze vraagt om gestreeld te worden.

Een half uur later mag ze terug naar huis. Wat een lieverd. Na het onweer wandel ik verder richting Poggio Bustone, het convento. Waar Franciscus heeft geleefd. Een behoorlijk pittige en zalige dag om het laatste stuk te wandelen van de via ‘Con I Ali Ai Piedi’. Als ik even achteruit kijk was het geen eenvoudige weg. Een weg waar volharding, kracht, geduld nodig was. Hoe dichter naar Poggio Bustone hoe meer signalisatie er te zien was. Van het ruwe Gargano naar het zachte Lazio. Een weg waar toch enige ervaring noodzakelijk is.

Uit het bos zie ik in de hoogte het dorp en nog wat verderop naar rechts het Convento. De laatste stevige klim van de dag.

Aangekomen… stap ik de kerk binnen… Een kerk die de naam draagt van de Heilige Jacobus. Franciscus en Jacobus samen. In de kerk is een jongeren groep aanwezig… Ik zet me bij… Plots zonder enige aanwijzing begin ik te wenen… Een rust komt over mijn lichaam… Telkens wanneer ik dit heb op deze tocht is het alsof er telkens iets in mij een stap vooruit maakt en ik duidelijke antwoorden krijg. Alsof ik telkens een mantel aflaat en naakter maar rijker wordt. Een bijzondere plaats… Na de mis bezoek ik het sanctuary en vroeger klooster. Het is hier even vredig en met dezelfde energie als in de Abbazia di San Magno. Trappen naar beneden, kom ik in de ruimte waar Franciscus samen met zijn broeders heeft gebeden. Wat verder een kapel gewijd aan aertsengel Michael.

Voor het slapen gaan geniet ik van de rust en stilte in de natuur. Het is er zo stil dat je aan de andere kant de wilde dieren hoor roepen in het bos. Een halve maan is al van de partij… het wordt vroeg donker… Ik voel mijn lijf zwaar worden.. Tijd om te gaan slapen.

Cittaducale

Ik duw mijn raam open… Wat een uitzicht deze morgen. De heuvels zijn werkelijk een streling voor het oog. Sprookjesachtig. Groen… Bomen… zwevende lichte nevel… Zuurstof.

Een vroeg ontbijt. Een zuster… Twee zusters… Drie zusters… hun vrolijkheid is zo besmettelijk dat ik hen volg naar de kapel. De weg… die gaat niet lopen… Ik laat mij onderdompelen door hun zachte vreugdevolle aanwezigheid en prachtig gezang.

Schapen, de haan, koeien… lang geleden die geluiden. De temperaturen zijn zalig en ideaal voor de wandelaar. De flora is terug wat verscheiden.
Deze nacht sliep ik in een klooster van de Fransicanessen. Wat me hierin aanspreekt is de rust, stilte en sereniteit die meestal aanwezig is in deze plaatsen. Net zoals vele andere plaatsen waar mensen samen kunnen komen met hartelijke intenties. Op mijn eigen manier beleef ik mijn geloof binnen deze muren los van de instantie en met respect voor elkanders keuze.

De laatste weken is het budget voor overnachtingen vaak wel boven het gemiddeld pelgrimsbudget. Dan worden er soms keuzes gemaakt en stel ik me tevreden met minder. Of het andere is durven vragen en durven delen dat het budget te hoog is en je de mogelijkheid niet hebt.

Durven vragen is voor veel mensen een barrière omdat daar meestal ook oordelen opzitten. En nochthans is daar niets mis mee en is schaamte overbodig.
Je hoeft niets speciaals te doen om ergens een onderdak of eten te vragen, je hoeft niet creatief te zijn of droopy ogen op te zetten… neen… gewoon jezelf zijn, in je puurste vorm. Eerlijk zijn met jezelf en de ander. Je eerlijkheid zal veel langer aanwezig blijven niet alleen rond je en met je, ook zal het ervoor zorgen dat het zich verspreid na jou… want vergeet niet dat er pelgrims na je komen en dat jij een voorganger had. De zuiverste verbindende vormen blijven het langst duren.
Dus voor mij geen goocheltrucs…daar neem je niet alleen de ander mee in de maling, ook jezelf. Want daarmee leer je gewoon aan de ander dat de volgende ook iets moet doen om iets terug te krijgen. Jaja, ons brain zit soms raar in elkaar.
Hoevelen kunnen er werkelijk nog iets doen naar de ander zonder een gedachten in het achterhoofd te hebben er iets terug voor te krijgen… Of de opmerking na jaren… Ik heb daar zoveel voor gedaan en zie… Verwacht niets…

Dit klinkt voor velen vaak ‘niet kunnen’… En owee als je durft te melden dat je op stap gaat met weinig op zak… De oordelen vliegen dan de pan uit en dat op plaatsen waar je net zou verwachten dat mensen dit zouden begrijpen… het bekijken als een opsomming, je hebt dit en dit en dit en dit… Dit allemaal voor deze prijs. Dan ben je naar mijn mening niet in verbinding van mens tot mens, maar hebben andere zaken prioriteit op het contact met de mens.
Profiteren… of dat gratis niet kan… Of voor iets hoort iets… terwijl dit niets met gratis te maken heeft… Gratis hebben ze ons geleerd in de supermarkt…

Wanneer iets vanuit het hart vertrekt krijgt de materie een totaal andere waarde. Niet de waarde van geld, wel transformeer je de geldwaarde in de waarde van het hart.
En dan krijgen de cijfers minder belang, wel wordt het tastbare, de materie wordt veel groter, breder, vooral veel rijker in een andere vorm.

Op deze manier ben ik ook beginnen fotograferen. Als de mens werd geraakt door mijn beeld had dit voor mij veel meer betekenis, waarde dan wat ik er financieel voor vroeg … Ik vertrouwde ook in dat vroeg of laat alles wat zuiver vertrok ook zuiver terug kwam… En ik ben blij dat ik daar altijd ben in blijven staan en geloven… Ook al vond men dat ik daar naïf in was…toen ik voor de eerste keer naar de Vipassana meditatie hing en hoorde over de manier van werken op financieel vlak… ‘Je betaalt wat het je waard is en binnen je mogelijkheden’ … Oef dacht ik toen, ik ben niet alleen. Ik ben dan toch niet zo raar op dit vlak. Het was een verademing.

Terwijl ik nu schrijf lig ik in de inkomshal van het diocesaan centrum van Cittaducale. Ze waren fier te melden dat er nog pelgrims voor me waren. Darwine en Jasek uit Polen die ik ontmoette op de weg. Zij sliepen in een ruimte bij de kerststal op een eigen matje. Ik ben opzoek geweest naar een matras en kreeg er een plooibed bij. De vrijwilligers beseften hierbij dat een kampeerbed en matrasje een noodzaak was voor de volgende pelgrims. De ruimte bij de kerststal is te vochtig… dus trok ik al mijn hebben en houden tot in de gang waar ik in mijn bed geniet van een concert met niet anders dan Michael Jackson liederen. Boven mij het huis van een charmante priester… met wel…. kamers.

Het is vandaag mijn voorlaatste dag op de ‘Con I Ali a piedi’ een prachtige maar niet te onderschatten weg. Morgen kom ik aan in Poggio Bustone. Het begin van een andere pelgrimstocht, Franciscus van Assisi, hoewel hij sedert Monte Sant’Angelo al aanwezig was…. En vooral ‘the way of archangel michael’ gaat verder.

Moeder

Vijftien augustus, Onze Lieve Vrouw Hemelvaart, ter hemel gevraagd. Het is muisstil buiten. De wolken hangen laag, ah, neen das just ik zit hoog in de wolken.
Een lange weg van bijna dertig kilometer staat me te wachten. Mijn tempo is nog altijd goed. De temperaturen zijn zalig en verdraagzaam. De wat lagere temperaturen en het bosrijk gebied maken het wat draaglijker.

Genietend van de natuur, van de vele vergezichten in de Abruzzo… De laag wolken beweegt met me mee, zoekt zijn weg golvend over de hellingen. Af en toe schijnt de zon op een dorp die ver beneden in het dal ligt.

Vele stronten liggen op de weg… Paarden… Ja… daar zijn ze… boven mij, naar beneden kijkend en ik naar boven. Ik zwaai en spreek hen aan… Bijzondere dieren… Af en toe rijd een wagen langs, het blijft rustig. Helemaal boven geniet ik van het gras onder mijn voeten…
Op een verkeersbord staat geschreven ‘Bienvinuti… provinzia Rieti’, dit voelt goed… Assisi nadert, nog een twaalf dagen vermoed ik.

Al een paar dagen wandel ik ook op de pelgrimsweg ‘Cammino del perdonno’, de geel-zwart-geel tekens die regelmatig te zien zijn.
Na de regio Abruzzo terug in de regio Lazio, waar ik weken geleden was op de Via Francigena.

Moederdag, Mariadag… Moeder-kind… Moederliefde… Vrouw… Ik vier de moeders, de moeders worden gevierd…
Ik voel me stil worden en naar binnenkeren. Er is iets… verdriet… pijn… Ik blijf verder stappen en zie wel wat komt…

Het duurt niet lang… mijn buik… leeg… een immense leegte…
Mijn buik zal nooit een kind dragen of gedragen hebben… Het raakt me. Ik word me bewust dat ik dit al jaren met me meedraag en ergens diep verdrongen heb. Zo diep dat het een gewoonte was geworden. Dat ik me hierin altijd sterk heb in voorgedaan. Het thema zwanger worden is altijd goed omzeild geweest en ik kom er altijd wel ergens aan ontglippen.
Eenmaal ben ik er me bewust mee bezig geweest… Dit was op het moment dat mij werd gevraagd om draagmoeder te worden. Een maand heb ik daarvoor de tijd genomen om tot een beslissing te komen. Ik stond voor de spiegel… buik vooruit… ik voelde vreugde…legde mijn handen op de buik… Wreef in een rondje, en kon het me bijna voorstellen dat ik zwanger was… Het ene moment waar ik er bewust aandacht aan heb gegeven in het openbaar omdat het mij werd gevraagd. Eén iets was duidelijk, draagmoeder worden kon niet, ik zou nooit mijn kind hebben kunnen afstaan.
Waarom heb ik dan geen kind! Deels omdat het anders gewild heeft… Ook angst… angst om zwanger te worden…angst om te ontvangen, ontvangen vanuit een heel diepe laag, een laag die niet tastbaar is (een tristesse komt over me heen)

Het is tijd om hieraan ruimte en tijd aan te schenken om dit een plaats te geven en verder te voelen wat het met zich meebrengt. Ik voel me ingetogen, zacht en nederig worden naar het leven.
De stilte van vandaag op mijn weg deed me goed. Af en toe kon ik huilen, niet doorhuilen want eigenlijk mis ik nu wel een omhelzing. Het gevoel mogen hebben dat iemand me hierin begrijpt…gewoon zonder woorden omhelst te worden in mijn vrouw-Zijn.

In Santa Lucia aangekomen ben ik uitgenodigd geweest bij mensen thuis. Mensen woonachtig in Milaan en op vakantie in het ouderlijk huis van de grootouders, om samen in familie deze feestdag te vieren.
Een heerlijk moeder – maaltijd werd me aangeboden… In een andere familie werd me een kamer aangeboden… Straks nestel ik me en eigen ik me een vroege nachtrust toe.