De merel

“Je vous souhaite une bonne route, que dieux vous protège”, zegt Cyril terwijl hij mij een kruisje op het voorhoofd tekent. Zoals een vader aan zijn kind zou geven bij het verlaten van het huis op weg voor een nieuwe dag.

Een bezoek aan de Basiliek de Saint-Maurice.
Recent vernieuwd naar aanleiding van het 1500 verjaardag. Een prachtig versierde doopkapel met een doopvont waarop Adam en Eva in de steen zijn uitgehouwen, mozaïeken, de glasramen met astrologische afbeeldingen. Aan de hoofdingang, doe ik een poging om de deur – die met vakmanschap is bewerkt – te fotograferen, niet eenvoudig wanneer een sensor boven je hoofd hangt en telkens je beweegt de deur in beweging gaat. De deur doet me wat denken aan deze van la Sagrada Familia in Barcelona.

Saint-Maurice

Dichterbij… Dichterbij… Le col du Grand Saint-Bernard.
Hoewel het verlangen heel groot is om de col over te wandelen, krijg ik meerdere keren te horen dat het niet aangeraden is. Een man in een tea-room met wie ik de tafel deel is een vervente wandelaar van de col.
Hij weet me te vertellen dat het veel meer gesneeuwd heeft dan de voorbije jaren. Veertien dagen geleden zijn nog zeven wandelaars omgekomen hier in de buurt. De weg die vrijgemaakt is, is wel 8 à10 meter hoog, zelfs hoger en kan nog altijd instorten. Een zuster was gisteren tot aan haar hals naar beneden gezakt. De col langs de Zwitserse kant gaat pas officieel open op 5 juni. Langs de Italiaanse kant de vijftiende juni. Vermits ik alleen ben, noch de bergen, noch de sneeuw ken is het vertrouwen op anderen groter dan mijn eigen verlangen. Ik voel dat ik hier in dubbelheid zit… tussen mijn denken en mijn hart…, mijn angst en mijn verlangen Ik laat het wat rusten zodat ik hier een evenwicht mag in vinden. Het eindresultaat zal het vertrouwen zijn in wat de weg me toont en brengt.

Lange grassen komen mijn benen strelen. Een brug… het water stroomt krachtig…
De vlier staat in bloei. Binnenkort is het aan de linde… verlangend naar haar geur.

Voor mij een jongen. Hij komt een huis uitgewandeld. Voor hem een man. De jongen loopt er achter en probeert in de passen te lopen. Af en toe een looppas er tussen. Zijn poep draait opzettelijk naar links en rechts…zijn armen zwieren nonchalant heen en weer. Doet me denken dat ik dit als kind best leuk vond om te doen. De jongen draait links af… Op weg naar school. Op het plein van het dorp staan bloembakken gevuld met kruiden… Laat je zintuigen werken… staat vermeld op een bord.

Cascade de la pissevache

De drukte en geluid van de wagens blijven aanwezig, alsook de asfalt. In de verte een waterval ‘Cascade de la pissevache’,letterlijk vertaald de ‘waterval van de pissekoeie’. Een vrouw staat de waterval te bewonderen. Ze komt dichterbij. Een gsm in de hand. Ik vraag of ik haar fotografeer. Ze nodigt me uit om samen iets te drinken, Barbara.

Net voor Martigny… een gebouw… een kraan… Geen wijn zoals op de Camino, wel stromend smaakvol bronwater.
In Martigny ga ik opzoek naar de toeristische info voor nader info ivm de col. Naar mijn mening niet genoeg ervaring wat de berg betreft, wel de officiële boodschappen.
Voor ik het avondmaal neem samen met de broeders van Saint-bernard, ga ik eerst in de binnentuin van de abdij.
Een bankje. Een water reservoir. Een kraan. Terwijl daar wat zit te mediteren en genieten van de stilte, komt een merel een bad nemen. Ik geniet van het zien hoe hij kopje ondergaat zonder enige schrik van mijn aanwezigheid. La Joie.

Het avondmaal neem ik samen met de broeders van Saint-bernard. Een ronde tafel met in het midden een ronde schotel die ronddraait, beste wel handig wanneer je met velen aan tafel zit. Wat voelt het hier goed, ontspannen in losse sfeer. Samen tafelen.

Voor de eerste keer doe ik een terras. En ja hoor een zeldzaamheid… maar een Belgisch biertje lacht me toe en ik laat me verleiden. Het terras zit vol jongeren van tussen de 14 en 20 jaar. Het is vrijdagavond…

Martigny

Saint-Maurice

Geranium Phaeum, Aquilegia Alpina, Scabiosa

Met een open hemel verlaat ik la Roche en neem ik afscheid van Anne-Marie. Een asfaltweg neemt me verder mee dieper in het dal en weg van le Lac Leman. Rechts van mij landbouwgrond. Electrische masten. De autosnelweg. Le Gramont (gebergte)
Links de spoorweg, industriële gebouwen, een autoweg en les Agités(gebergte).
Voor mij een lange asfaltweg met les dents du Midi rechts en Les dents de Morcles links. En ergens in de wolken voor mij Le Grand Saint-Bernard.

Rond mij heerlijk geurende heesters. De zingende vogels waarvan ik een poging doe om hun gezang bij te houden omwille van de overheersende niet natuurlijke geluiden. De lange grassen in de weide met zijn krekels.

Château Aigle

Aigle

Een getik… Een man op zijn knieën… Le Maréchal Ferrand. Ik blijf een eind bij hen en zie hoe hij de hoefijzers verwijderd. De poten met veel zorg verzorgt en met liefde voor het vak het paard benaderd.

Een man staat voorovergebogen en haalt het onkruid van onder de bessenstruik. Zachtjes wandel ik voorbij om hem niet te laten schrikken. Eenmaal voorbij voel ik zijn beweging, hij recht zich “Je croyais que je vous aller faire saisir”, zeg ik aan de man. “Je suis un peut sourd d’oreille”, vertelt hij me. Hij kijkt verwonderd op wanneer ik hem vertel over de weg die neem. Het maakt hem sprakeloos. We praten over de inwoners, het werk, de wijngaarden. Over zijn herkomst, zijn huis. Hij kwam hier voor de bouw, “… Si non il habiterais encore dans des cabanes en bois…” vertelt hij (niet bewust van wat hij zegt).Waarom gaan mensen zich beter achten dan de anderen… !? Wat hou ik van ‘les cabanes en bois’.

Eindelijk kan ik nog eens op een bospad wandelen. Bois de la Glaivaz- sentier de Provence. Genieten van de fauna en flora.
Hazelaar, brem, hulst, thuya, clematis, eik, linde… allemaal samen op een terrein delend. Elk met respect voor elkaars ruimte.
Waar de mast van de naaldboom steun gaat bieden aan de takken van de loofboom. Als broeders bij en met elkaar. Wat hebben we veel te leren aan de natuur. Een hagedis laat het toe dat ik heel dichtbij kom.
Een trein is hoorbaar in de verte. Zijn getoeter doet me denken aan de waterketel van mijn grootmoeder.

De wolken van chemische producten verspreiden zich over de wijnvelden. In de verte, beneden… een klein voertuig met een wit bewegend iets erop beweegt aan een snelheid tussen de ranken. Met de ogen van een kind en zonder een weten, zou ik denken het is een spook…een wit beschermpak.

De laatste kilometers richting Saint-Maurice wandelt een Zwitserse dame met me mee… De abdij… Ik bel aan. Een kanunnik doet open in zijn stijlvolle zwarte pij met een wit bandje over zijn schouder, Cerille… Morgenvroeg en na het gebed nemen we samen het ontbijt.

Rhône

Bar d’energie

La fourchette, Kunstenaar Jean-Pierre Zaugg

Ik kom stil aan terug aan het vaste land, alle bizar hoe ik dit zie, het vaste land heb ik nooit verlaten. Het weder blijft aan de grijze kant en hoewel ook regen zijn functie heeft, zou wat zon welkom zijn.

In Vevey stap ik een bio-winkel binnen opzoek naar ‘les boules d’ energie’ van Jean en Véronique uit la Versotte. Yes. De heerlijke biologische energie bar voor ik de bergen trotseer. Aan de kassa geeft de dame aandacht voor de uilenveer. We praten over de pelgrimstocht. “Je suis contente de trouver les bar, ils sont délicieuse”, vertel ik de vrouw. “Tener, c’est un cadeau. Je suis sur que ils ont fait pareille.” Het raakt me. “Oh, cela me touche madame. Merci, je sait qoui dire. Oui, ils en fait de même”. Een traan rolt over mijn wang. Mijn hart wordt geraakt, niet omwille de materie wel het gebaar het met zich meedraagt. Hierdoor voel ik dat mijn hart wat beschermt was de voorbije dagen. Dankjewel vrouw voor je gebaar.

Nog voor ik het meer verlaat kom ik verschillende steden tegen waar aan de gebouwen te zien is, dat een halte voor mij hier niet kan… Alle voor mijn portemonnee althans.

Mijn dag eindigt in Roche.

Château de Chillon

Rivaz

Kathedraal Lausanne

Lausanne

Zeven uur in de morgen… Ik stap mee met Petra en haar zoontje naar de autobushalte.
Ik vervolg nadien verder mijn weg via het meer. In Lausanne is er een fikse stijging voor ik in het centrum ben, van hieruit is er een prachtig zicht op het meer en de grootstad.

In een tearoom, bakkerij maak ik kennis met vijf dames. Zes verschillende nationaliteiten samen rond een tafel. Een pakje wordt voor mijn neus neergezet. Een lunch…”et votre petit déjeuner vous êtes offer part nous”… Ik weet niet waar ik het heb.
Wanneer ik mensen aanspreek of een goede dag wens kijken ze me soms vreemd aan… angstig… Eenmaal het ijs gebroken zijn het heel hartelijke, zachte mensen.

Lutry

Kort na de middag daal ik Lausanne af onder de paraplu. Langs het meer een koppel.
De man zegt me “ils sont jolie les fleurs la… Vous les avez vue ?” “Oui, ils sont très belles”… We blijven verder praten. We komen bij het onderwerp geloof. Ik vertel mijn mening rond verschillende groepen binnen het Christendom en andere geloven en hun barrières, doctrines… Dat ik niet geloof in het oprichten van nieuwe groepen, wel eerder de barrières te laten verdwijnen van de bestaande groepen en naar verbinding gaan. De man kon me volgen. We delen nog wat bedenkingen. “Je peut vous donner un papier ?”, zegt de man. Waarop ik ja antwoord. Hmm… hilarisch, wat krijg ik in mijn handen… een drieluik zoals we ze bij ons kennen… ‘het nieuw-geloof’…
Ik wandel verder… De slappe lach… Deze techniek had ik nu nog niet gehad, ze.

Een onweer is in zicht… Een fikse regenbui… Mijn paraplu… Zalig nooit geen zorg om nat te zijn, zelfs mijn schoenen niet. Geen gezweet onder een regenvest.
Via de wijnvelden eindig in uitgeput mijn avond in Razas… Ik was zo moe dat ik na de eerste keer vragen voor een overnachting het al moe was… Een bank… nog niet volledig aangekomen komt een man… Een reddende engel uit het niets…. “Venez j’ai un lit pour vous.” Un dortoir chez le vignerons.

Rivaz

Klaproos

Asperges

Ik zet de koffie terwijl Gabriel aan het ontwaken is. De rest van de inwoners zijn al gaan werken.

Zwitserland confronteerd me enorm met de wereld van materie. Het is een voortdurend zoeken naar evenwicht tussen mezelf en wat rond mij gebeurd. Vaak verlies ik het contact met mijn center.
Natuur versus beton. Autogeluiden versus natuurgeluiden. De open contacten met mensen uit de dorpen en de geslotenheid van mensen in de groot steden…
Ik stel me soms de vraag, of wat in mijn hoofd ronddraait een vorm van zagen is, chagrijnigheid, negativiteit of eerder oog te hebben voor de realiteit en wat de mensheid van deze aardbol aan het maken is.
Zwitserland is hier een ideaal land voor om deze realiteit onder ogen te zien omdat alles heel dichtbij op elkaar ligt en te zien is. Recent is hier een decreet uitgesproken geweest dat binnen drie jaar een bouwstop is… De bouwpromotoren springen hier met volle macht op in. Alle lege ruimtes tussen de bestaande gebouwen – voor wat nog overblijft – wordt gevuld. Zoals op vele plaatsen waar geld primeert op de mens… plaatselijke bewoners worden ontslagen omdat hun diploma te hoog is en teveel geld kosten aan de werkgever, dus dan maar een vreemdeling in dienst te nemen voor een goedkopere handenarbeid. Dan heb je de werkgevers die zich instaleren in het buitenland om dezelfde mensen in dienst te nemen aan hetzelfde laag maandloon of zelfs nog minder (plaatselijk maandloon) maar wel de diensten verkopen aan de tarieven van hun eigen land van afkomst. Hier wordt ik werkelijk misselijk van.
… De wereld van altijd… Meer… Meer…. Meer… Beter… Beter… Beter…

Le Lac Leman

Een veld van klaprozen – hoe freel ze zijn en toch krachtig – om aan de betonwereld die achter hen staat te blijven staan, doen me inzien dat ik in mijn eigenheid kan blijven staan ook al gaat het tegen de stroom in. In mijn kracht, mijn broos zijn zonder mijn zachtheid te verliezen. Ze doen me inzien wat het zaadje is die ik wens te planten op deze wereld… en waar ik met openheid wens in te gaan staan en te gaan verwezenlijken…

Mijn weg gaat verder op asfalt en langs autowegen, af en toe een bospad.
Een paar kilometers voor le Lac Leman wandel ik naast een rivier en een smal stuk natuur die gebouwen en water scheiden.
In de vooravond ben ik blij om le Lac Leman te bereiken en te genieten van de grootsheid en het vrijegevoel die het met zich meebrengt.

Mijn avond eindigt in een jong gezin met een lieve jongen van amper een jaar jong ‘Joris’.

André

Romainmôtier

Zondagmorgen. 13 mei. Moederdag. In een hoek van de kamer zoek ik een internet verbinding. Ik bel mijn mama. Toch wel ongelofelijk, op 800 kilometer van huis mijn moeder zien via een scherm. Verweg en toch dichtbij. Vaak krijg ik de vraag ‘heb je een familie, kinderen… ‘ en dan volgt ‘mis je ze niet, laat je ze niet achter…’. De vraag komt bijna altijd van mensen die de afstand niet kunnen overbruggen met hun geliefden. Voor mezelf maakt afstand geen verschil, de mensen die ik liefheb draag ik met me mee en zijn altijd aanwezig. En of ik ze mis, natuurlijk gebeurd dit wel soms en heb ik de zin om hen te zien of te horen. Wel bepaald dit gemis mijn leven niet.

Er is maar één diep gemis geweest tot nu toe in mijn leven. Een gemis die heel diep te voelen was, ondraaglijk, een immense leegte, zelfs tot on-leefbaar… Die mijn leven lang bepaalde. En ohh ja, als ze aanwezig was voelde ik me zo broos, breekbaar, niemand kon die leegte ook invullen (hoewel ik toen dacht van wel).
Een leegte die werd aangewakkerd op mijn 14 jaar bij het overlijden van mijn doopmeter.
Vaak smeekte ik toen om aangeraakt te worden om zachtheid en liefde te mogen voelen of ontvangen. Thuis was daar geen ruimte en tijd voor. Ik bleef maar zoeken… Dit was de enige manier die ik kende en dacht dat die noodzakelijk was om te voelen. Te voelen via anderen.

Pas vorige pelgrimstocht is me dit duidelijk geworden en kon ik plaatsen van waar het kwam.
Er was maar één plaats, ruimte die dit kon genezen… deze ruimte is binnenin mezelf. Gelukkig was er een krachtig waakvlammetje die het licht in mij levend hield… Het vertrouwen en de liefde voor het leven kwam tot leven. Het beginpunt naar de verbinding op weg naar ‘mezelf’… En als ik dan denk aan een geboorte, die kan intens en hevig zijn… Floep, hup, een rollercoaster naar buiten… Niet raar dat men het noorden kan kwijt zijn 😉

‘Mama dankjewel dat je mij het leven hebt gegeven’

De klokken. De kerk. Een grote metalen deur staat open. Een zuster, “c’est une église protestante !”, zegt de zuster terwijl ze me de kerk literatuur geeft. Ik trek mijn schouders omhoog, open mijn armen… als teken dat het voor mij geen verschil uitmaakt.
Ik volg de viering… Ik probeer voeling te hebben met wat rond mij gebeurt. Ik voel geen verbinding.
Tijdens de preek komt de Pasteur naar voor. In de hand een tablet. Hij opent met de inhoud ‘Dieu et Amour’. En dan… dan was ik wat verbaasd… Het hebben over God en Liefde maar tussen de mensen een tekst aflezen op een tablet zonder enige verbondenheid met het onderwerp…
Ik voelde dat dit me kwetst… Ik probeerde in mijn eigen liefdes energie te blijven…
Tijdens uitdelen van het brood (geen hostie) stond de pasteur voor mij… Oogcontact… mijn hand… het brood… het brood werd niet gewoon in de handpalm neergelegd, het werd extra hard in de handpalm geduwd… Hardheid, weinig hart voelbaar…
Als ik er nadien over nadacht had ik eigenlijk mogen weigeren… Of tenminste opstappen… en toch deed ik het niet.

Bij het naar buiten gaan neem ik een blaadje waarop het Onze Vader in het Frans staat. Achteraan, een tekst over het waarom van het gebed en een paar regels hoe het gebed moet gebeuren. Ik voel een huivering door mijn lijf bij het lezen, ‘ Les païens le font auprès d’ idoles, elles qui “ont des yeux et ne voient pas, des oreilles et n’entendent pas” (Ps 115,5-6)…
Waar is het hartelijke hierin!

Er bestaat voor mij geen vaste regel, verplichting of hoe een gebed moet gebeuren… Iedereen heeft zijn eigen manier en beleving. Er is geen juist of fout.

Een andere tekst die ik de voorbije dag zag staan op een vitrine (Zie foto)… Et vous valez beaucoup plus que les oiseaux ‘ Luc 12 v24. Daar wordt ik misselijk van….wie zijn wij om te zeggen dat we meer zijn dan een vogel?

La Sarraz

Ik verlaat Romainmôtier. Zuurstof, zuurstof…. lucht heb ik nodig… Foert…. Ik voel dat ik het een eindje met me meedraag….gelukkig ben ik het me bewust en kan ik het rustig maken in mijn denken en de weg naar mijn hart maken.
In de vroege namiddag kom ik langs een restaurant… Koffietijd. Het restaurant is vol, geen plaats niet meer. Klaar om ommekeer te maken. Het terras, leeg. Ik vraag of ik op het leeg terras mag een koffiedrinken. Het lukt. Ik haal de overheerlijke Zwitserse kaas uit. Ik neem ruim de tijd om mijn benen te laten rusten.
Een man komt uit het restaurant, een pijp in de hand. André. Une embrassade. Een man die ik twee dagen geleden heb ontmoet bij zijn familie waar ik een uitnodiging kreeg om te overnachten.
“J’ai encore beaucoup penser à vous. Ils y a un livre que je voulais te donner et que je me poser la question si je te cherchais sur le chemin.” Nu begrijp ik waarom iets me aandrong om hier een halte te nemen. Ik wordt uitgenodigd aan tafel met zijn familie. Een plaats wordt me meegedeeld waar ik zeker heen moet. Ik neem deze ter harte. Ik ken deze mensen al van…. heel lang… Het boek ‘Bertrand picard-
Changer d’altitude’

Vandaag hebben de bergen zich verstopt achter de wolken. Hopelijk mag ik ze morgen ontmoeten.

Romainmôtier

La déesseLuna (Mozaik musea te Orbe)

Een nachtlampje. Mijn bed, slaapzak. Achter mij een kamerscherm. Voor mij een schuinhouten afdak in dennenhout. Rondom mij… Witte blinkende zeepbellen… Een zitbad…
Alles kan…als dat geen verwennerij is.
Een ganse zolder voor mij alleen van ‘Maison du Prieur’ in Romainmôtier.
En dat terwijl ik mijn dagboek aan het invullen ben. Buiten, bliksem en donder….regen. De donder is zo fel dat de trilling voelbaar is toch in het bad.

Orbe

Na de vorig nacht wat onrustig te hebben geslapen, was het geen zo een gemakkelijke dag. Warm en mijn lichaam had weinig kracht. Ik voelde ook dat mijn energie zwaar was en mijn blik naar binnen was. Resultaat zware rugzak… Het duurde zo tot een uur voor aankomst en na een pauze, voor ik het doorhad.

Deze morgen bezocht ik een museum met Romeinse, goed bewaard gebleven Mozaïeken uit de tweede eeuw.

De Mont-blanc heeft echt zijn naam niet gestolen. De enige volledige witte berg aan de horizon. Beetje bij beetje kom ik dichterbij de bergen. Benieuwd hoe de hoogte en mijn lichaam zullen samenwerken.
Vandaag heb ik weinig tot geen moment gehad waar geen motorische voertuigen hoorbaar waren. De via Francigena neemt de pelgrim mee dicht bij de heuvels van de Jura in een bocht richting Lausanne.

Romainmôtier

Muurschildering in la maison du prieur

Voor mijn avond cocooning, ben ik naar het avondgebed geweest en nadien een half uur meditatie in nobele stilte. Hoewel ik vroeger altijd wel wat spanning voelde bij samenbidden en vooral waar zusters aanwezig waren, kan ik nu een vrij ontspannen houding aannemen.
Tijdens de meditatie zag ik een duidelijk beeld verschijnen met in het midden een ronde cirkel waar mensen in stilte samenkomen. Rond de kleine cirkel wooneenheden in boogvorm en in volledig natuurlijk materiaal. In een natuurlijke omgeving… Samenwonen. Benieuwd of ik hier verder op mijn tocht wat meer mag van vernemen… Ik zie wel.

Ondertussen hebben mijn voeten een verschrompeld vel en is het tijd om uit het bad te stappen… Slaapwel iedereen.